داشته باشند ، در حالى كه بسيارى از مردم ، از كوچكترين خانه يا سرپناه يا اطاق يا فضاى مخصوصى ، براى آرامشيابى از رنجهاى زندگى ، محروم بمانند . ( 3 ) - برنامه ريزى عمران شهرها در سرزمين اسلامى : از آنچه گذشت ، چارچوب كلَّى براى برنامه ريزى اسلامى به منظور آبادانى شهرها معلوم شد . و آن يك برنامه ريزى متوازن و قوامى است ، كه همهء مردم را بهره مند سازد ، بدون اينكه در آن اسرافى باشد يا تضييقى ، يا انحصارطلبى و تجاوز به حقى ، يعنى بدون « فقر سكنايى » يا « تكاثر و اتراف سكنايى » . و به همان گونه كه مراعات عدالت و توازن در توزيع مواد و مصالح ساختمانى ضرورى است ، مراقبت در توليد آن مواد و مصالح نيز ناگزير بايد صورت بگيرد ، تا اين چيزها به صورت اشياء اترافى و تجمّلى در نيايد ، و خود به خود قسمتى بزرگ از سرمايه و كار جامعه را به خود اختصاص ندهد ، و محروميّتى در قشرهايى پديد نياورد . با عملى شدن آنچه گفتيم ، و نظاير آنها ، ويژگيهاى اساسى نظام اسلامى آشكار مىشود و از ديگر نظامهاى اقتصادى تمايز پيدا مىكند . و عملى شدن متوقّف بر قانونگذارى است . و در قانونگذارى اسلامى واجب است كه همهء تعاليم و دستورهاى اسلامى مراعات شود ، زيرا اگر برخى از اين تعاليم و دستورها به صورتى بريده از تعاليم ديگر در نظر گرفته شود ، به « مجموعهء تعاليم اسلامى » سازندهء انسان و اجتماع آسيب مىرساند ( و اين چيزى است كه به لحاظ اهميّت حتمى آن ، مكرّر در ضمن گفتارهاى خود از آن ياد كرده‌ايم ) . با توجّه به اين امور ، نمىتوانيم سخنان پيامبر اكرم « ص » و احاديث ديگر را كنار بگذاريم ، و با چشمپوشى از آنها ( يا صرفا اخلاقى شمردن آنها ) ، به تفقّه و فهم درست احكام زمين و مالكيّت زمين و ساختمان كردن در زمين بپردازيم ، مثلا اين حديث نبوى : « من بنى بنيانا رياء و سمعة ، حمله يوم القيامة إلى سبع أرضين « 1 » - ( 1 ) هر كس بنايى را براى ريا ( به رخ ديگران كشيدن ) و

--> « 1 » « ثواب الأعمال و عقاب الأعمال » 331 .